Иқтибос

Айзек Азимов ҳикматлари

Муаллиф Abduvali Qurbanov

Одамлар ўзларини қўшниларидан яхшироқ, маданиятлари қадимийроқ ва юқорироқ, бошқа ерларга тарқалган жамики яхши жиҳатлар улардан олинган, ёмонликлар эса ўзга мамлакатларда ўйлаб топилган, деб ҳисоблашга ўрганиб қолганлар.

***

Келажакда ҳам китобнинг ўрнини ҳеч нарса эгаллай олмайди, худди ўтмишда эгаллай олмаганидек.

***

Агар шифокор менга беш минут умрим қолганини айтса, ваҳимага тушмайман. Фақат тезроқ нимадир ёзиб қолишга уринаман.

***

Тарихий жараён шундай нуқтага келдики, энди инсониятга душманлик қилиш, ёвлашиш мумкин эмас. Ердаги одамлар бир-бирлари билан дўстлашишлари лозим. Мен, шу ғояни ўз асарларимда алоҳида таъкидлаб келаман…

***

Майли, барча кишилар бир-бирларини яхши кўрмасинлар, бироқ улар орасидаги нафратни албатта йўқотиш шарт.

***

Илмий фантастика барча одамларнинг бирлашишларига ёрдам берувчи соҳа деб қаттиқ ишонаман.

***

Илм-фанда ифода этиладиган энг ҳаяжонли сўз “Эврика!” эмас, “Мана бу ажойиб-ку!”дир.

***

Баҳслашмайдиган аёлларни камчиликлардан холи деб ҳисоблайман.

***

Агар овқат ширин бўлса, у зарарлидир.

***

Масъулиятлилик – оғир иш эмас.

***

Инсоният тарихини англаш қийин. Кичик ўзгаришлар катта кутилмаган натижаларга олиб келган.

***

Жаҳли чиқиб турган одамнинг ҳақоратларидан хафа бўлманг. Агар, у тинчланиб, ҳақоратларини яна қайтарса, шундагина ранжишингиз мумкин.

***

Ҳаётда турли саволларга тўғри жавоб топишдан қизиқарлироқ иш борми?

***

Балоғатга етганимиздан сўнг, биз ўзгармаймиз, фақат ёшимиз улғаяди ва ажинларимиз кўпаяди. Аммо, бу ташвиш чекишга арзимайди.

***

Кам дегани, умуман йўқ, дегандан кўра яхшироқдир.

***

Қаришни ҳам билиш керак. Сиз қариганингиз сари мулойимроқ, одамларга меҳрибонроқ бўлиб боринг. Асосийси, атрофдагилар сиз ўз ҳаётингиздан қониқаётганингизни ва роҳатланиб яшаётганингизни кўришсин.

***

Жамият бошида турувчи робот яратилганда, у энг яхши сиёсатчи бўлган бўларди. Роботехника қонунига мувофиқ, у одамларга зиён етказа олмасди, зўравонлик ва порахўрлик қилмасди. У қаримас ва ўлмас эканлигини билса ҳам, вақтида истеъфога чиқарди.

***

Аввал ўйла, кейин индама.

***

Сени ким деб ҳисоблашлари эмас, сен ўзингни ким деб ҳис қилишинг муҳимдир.

***

Ишонч ва матонат доимо мукофотланади. Ўсимлик поясини ушлаб, шаҳд билан ҳамла қилинг, у душманга тўқмоқдек туюлади. Тараққиёт фақат ихтиролар орқалигина амалга ошади.

***

Ҳаёт – йўқотишлар занжиридир. Ёшлигингни, ота-онангни, дўстларингни, соғлиғингни ва охирида ҳаётнинг ўзини ҳам йўқотасан.

***

Фантаст-ёзувчилар нима қилаётганликларини ўзлари ҳам аниқ билмайдилар. Уларнинг кўпчилиги ўз ижодларини тирикчилик манбаи деб айтишлари мумкин. Аммо, мен учун, улар – номаълум ва хавфли келажакка боқишга жазм этаётган инсоният кўзларидир.

***

Тарихчиларнинг маълумотига кўра Македония шоҳи Филипп қўшни Спарта давлатига бундай мактуб юборган: “Агар, мен юртингизга кирсам, Спартани ер билан битта қилиб ташлайман!” Улар битта сўз билан жавоб қайтарганлар:“Агар!” Бу инсоният тарихидаги энг қисқа жавоб хати ҳисобланади.

***

Салжуқийларнинг буюк ҳукмдори Маликшоҳ узоқроқ яшаганда ёки истеъдодли тахт ворисига эга бўлганда, салб юришлари аввал бошданоқ ҳалокатга учрарди. Умуман олганда, салбчиларнинг айрим муваффақиятлари мусулмонлар орасидаги келишмовчиликлар туфайли юз берган.

***

Францияда, қирол Людовик VII даврида, шамол тегирмонлари қурилиши бошланган. Бу ғоя ўша пайтларда технология соҳасида анча илғор бўлган Шарқ мамлакатларидан ортга қайтаётган салбчилар томонидан олиб келинган. Салб юришлари натижасида, у ерларда ўрганилган янгича тафаккур ва етук ғояларнинг қиммати, ютқизилган ёки ютилган жанглар аҳамиятидан анча юқори бўлган.

***

Математикадан бошқа ҳеч вақони билмасанг, буюк математик деб ҳисобланишинг мумкинми?

***

Олға қадам ташлаш учун доимо сабаб бор. Фақат уни ўз вақтида топиб туриш лозим.

***

Ишонч ақлдан устун.

***

Ҳаёт, умуман олганда, антиқадир. Антиқалик унга тўлиқ мос келувчи ягона сифатдир.

***

Мен амалдорларнинг кўпини кўрдим, аммо уларнинг орасида бахтлиларини учратмадим. Амал – полга қоқиб қўйилган курси эмас. Шунинг учун, амалдор доимо курсини кимдир силжитмаслигидан огоҳ бўлиб, ҳамиша хавотирда ишлайди.

***

Муаммони ҳал қилишнинг энг осон йўли – уни йўқ деб фараз қилишдан иборат.

***

Олти – “аъло сонлар”нинг биринчисидир. Унинг бўлинувчиларининг йиғиндиси ўзига тенг. Яъни, 6 да улар учта: 1, 2 ва 3. Уларнинг йиғиндиси 6 га тенг. Бундай сонлар кўп эмас. Ундан сўнг, 28 келади: 1+2+4+7+14=28. Кейингилари, 496 ва 8128 сонларидир. Бу нарсани қадимги математиклар яхши билишган.

***

Илмий ҳақиқат қонуний ёки ноқонуний каби тушунчалардан ташқаридадир.

***

Файласуф бўлиш учун олийгоҳда ўқиш шарт эмас. Ўткир ақл ва ҳаётий тажриба керак.

***

Озод бўлишни истаган одамгина озод бўла олади.

***

Қўрқув – инсонга керак. У эҳтиёткор бўлишни ўргатади ва ҳаётни асрайди.
***

Биз қандай усулда ризқ-насиба топаётганимиз, қай ҳолатлардан завқланаётганимиз, қандай ғояга ишонаётганлигимиз, нималарни яхши, нималарни ёмон, деяётганимиз – маданиятдир.

***

Бу сайёрада биргина ишлаб чиқариш ривожланган эди, яъни давлат томонидан биргина маҳсулот – қонун чиқариларди. Бутун ҳаёт жараёни бетиним бошқариларди. Сайёрада одамлар, уй ҳайвонлари ва паразит-текинхўрлар яшардилар. Транторда бошқача ҳаёт йўқ эди.

***

Ёмон хабарлар бургут қанотида келади, яхшилари эса тошбақа оёқларида.

***

Айни ҳаётдан қониқмаслик инсониятни тараққиётга ва маданият ривожланишига ундаган. Ҳолатидан қониқиб ўтирабериш – ортга кетишдир.

***

Пулнинг жозибаси – жуда кучли. Лекин, ҳаётга жиддий қараган одам учун пулнинг ўзи етарли эмас.

***

Кимнидир севсанг, унинг кўзларида ҳамиша қувонч чақнаётганлигини кўргинг келади.

***

Атиргул – лой ва ифлос тупроқда ўсади.

***

Ўтган замонни бутунлай унитиш мумкин эмас, чунки у бугунни келтириб чиқарган.

***

Миш-мишларни барча замонларда тўхтата олишмаган.

***

Сен кўпҳужайралик организм сифатида тахминан эллик триллион ҳужайрадан иборатсан. Лекин, шахс сифатида, айтилган барча ҳужайралар аҳамияти йиғиндисидан муҳимроқсан.

***

Ишларни ривожлантириш учун режалар тузишнинг ўзи камлик қилади. Уларни вақт келганда ўзгартиришни ҳам билиш керак.

***

Мен тўсатдан, одамлар аҳмоқдир, деган фикрга келиб қолдим. Ўйлаб кўринг, инсонлар хатти-ҳаракатларини тартибга солувчи қонун-қоидалар йўқ эди, уларни ўйлаб топишди. Аммо, одамлар, шу, ўзлари ўрнатган қоидаларга риоя қилишмайди. Ажаб!..

Тўпловчи ва таржимон Озод Мўъмин Хўжа

Муаллиф ҳақида

Abduvali Qurbanov

Жавоб юбориш

Be the First to Comment!

Notify of
avatar